"ΓΙΑΤΙ ΔΕ ΛΕΜΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ"

Λέμε άτομα με αναπηρία ή ανάπηρα άτομα (ΑμεΑ, όχι Α.Μ.Ε.Α.). Ο όρος “αναπηρία” είναι επιστημονικός και πολύπλοκος. Η σύγχρονη θεωρία περί αναπηρίας δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει με τον όρο “άτομα με ειδικές ανάγκες”. Αυτές οι 4 λέξεις σημαίνουν πολύ συγκεκριμένα πράγματα και τις χρησιμοποιούμε πολύ στον καθημερινό μας λόγο. Ο όρος “αναπηρία” είναι μία λέξη “άγραφο φύλλο” και για αυτό το λόγο είναι πιο εύκολο να της αποδοθεί επιστημονική θεωρία χωρίς από μόνη της να παραπέμπει σε κάτι (για το ότι η λέξη “αναπηρία” είναι στιγματισμένη, φταίει η κοινωνία, όχι η λέξη).

Τα ανάπηρα άτομα είναι κομμάτι της ανθρώπινης ποικιλομορφίας και θέλουν συμπερίληψη, όχι να τους φέρεται ο κόσμος σαν εξωγήινους. Ο όρος “ειδικές ανάγκες” οδηγεί σε έναν διαχωρισμό που είναι ενάντια στους στόχους για συμπερίληψη (δηλ. “Εσείς που οι ανάγκες σας είναι διαφορετικές από τις δικές μας”).Ας το πάμε ετυμολογικά, η λέξη “ειδικός” προκαλεί έναν διαχωρισμό από το σύνολο. Είναι σαν να λες “διαφορετικός”… Ναι, όλοι είμαστε διαφορετικοί, αλλά με το να τονίζεται η δική μου διαφορετικότητα περισσότερο, μετατρέπομαι σε Αρειανό (όχι την ομάδα).

Τα ανάπηρα άτομα δεν έχουν ειδικές ανάγκες. Οι ανάγκες είναι ίδιες για όλα τα άτομα… Ανάγκη στην εκπαίδευση, ψυχαγωγία, εργασία, στέγη, κατούρημα κλπ. Το ότι χρειάζομαι μία ράμπα για να μπω σε ένα μαγαζί δεν είναι ειδική ανάγκη, είναι μια απαραίτητη προσαρμογή που αποσκοπεί στην ισότιμη κοινωνική συμμετοχή, όπως χρειάζονται ράμπες οι γονείς με καρότσια μωρού, άδεια γονέα και γυαλιά τα άτομα με μυωπία.

Όλα αυτά είναι προσαρμογές, χωρίς τις οποίες τα άτομα θα αποκλείονταν από την κοινωνία και το ίδιο ισχύει και για τα ανάπηρα άτομα. Γιατί οι δικές μου προσαρμογές βαφτίζονται “ειδικές ανάγκες” και του υπόλοιπου κόσμου όχι; Σε μια συμπεριληπτική κοινωνία όλες οι προσαρμογές, διευκολυντές, παροχές κλπ. είναι κάτι το αυτονόητο, όχι κάτι το ειδικό. Απαιτούμε ίσα δικαιώματα, όχι ειδικά. Ο όρος “Άτομα με ειδικές ανάγκες” ήταν προϊόν μιας εποχής που οι ανάγκες των ΑμεΑ ήταν afterthought και όχι κάτι αυτονόητο.

Τέλος, όταν λέμε τις ανάγκες μιας ομάδας ανθρώπων “ειδικές”, ρίχνουμε το βάρος το αποκλεισμού στα ίδια τα άτομα. Διότι μπορεί να προκύψει η αντίληψη ότι “Δε φταίει η κοινωνία που “σε” αποκλείει… Εσύ έχεις ειδικές ανάγκες οι οποίες είναι διαφορετικές από του υπόλοιπου κόσμου και ως αποτέλεσμα είναι πιο δύσκολο να καλυφθούν. Οπότε, μη περιμένεις να αλλάξουν πολλά”.